De expositie
Loop van de geschiedenis der artillerie
Vanaf
de vroegste tijden construeerde de mens werktuigen waarmee brokken
steen en andere projectielen naar de vijand konden worden geslingerd.
Zo ontstonden de ballista, de onager en de catapulta. In paviljoen I
zijn diverse maquettes te zien die deze periode verbeelden.
Na
de intrede van het buskruit rond 1300, werden projectielen van steen,
en later metaal, verschoten. Dit vuurgeschut is in Europa voor het
eerst gebruikt tijdens de 100-jarige oorlog (1340-1450) tussen Engeland
en Frankrijk.
De stenen kogels uit deze vuurmonden hadden een gering doordringend
vermogen waardoor
de verdedigingsmuren redelijk intact bleven. Deze “donderbussen” hadden
een maximaal bereik van ongeveer 750 meter en konden 10 à 12 schoten
per dag afgeven. In de loop van de 15de en 16de eeuw kwam hierin,
waarschijnlijk onder invloed van “klokkengieters”, grote veranderingen.
Zij ontwikkelden betere en effectievere kanonnen, zoals de
“kartouw” en de “slang”. Eerst met stenen, later met ijzeren kogels,
konden muren verbrijzeld worden.
Grote veranderingen voor Nederland.
Eeuwenlang
werden kanonnen van voren geladen: eerst gingen kruit en kogel in de
loop. Via het zundgat werd de lading ontstoken. Verbetering en
modernisering van het geschut ging gestaag door. Er werd licht
veldgeschut ontwikkeld, dat goedkoper en eenvoudiger te bedienen was.
Hierdoor kwam in 1848 de indeling in lichte en zware veldartillerie te
vervallen. Dit betekende de definitieve scheiding van
vesting- en
veldartillerie. In 1874 voerde de veldartillerie het achterlaadgeschut
in. Vele vernieuwingen en verbeteringen werden eind 19e eeuw
doorgevoerd, zoals een richtinstallatie en het aanbrengen van trekken
en velden in de loop. Een preciezere en verlengde dracht van het
projectiel was het gevolg.
Tot het begin van de Tweede Wereldoorlog
werd nog gebruik gemaakt van paardentractie, terwijl ondertussen het
gemotoriseerd transport steeds meer zijn intrede deed.
Overgang naar 20e eeuw
In
1880 kreeg de artillerie de beschikking over de toen zeer
moderne
“8 staal” van Krupp uit Essen. Deze zijn in de meidagen van 1940 bij de
verdediging van ons land nog gebruikt. In 1904 werd besloten
de 7
veld in te voeren, een snelvuurkanon met een kaliber van 7,5 cm en een
dracht van 6500 meter. In 1926 werd het kanon gemoderniseerd, hetgeen
een vergrote dracht tot 10.000 meter opleverde.
Bij de
mobilisatie in 1939
beschikte de artillerie over:
280 stuks 7 veld, ingevoerd in
1904
52 stuks 8 staal, ingevoerd in 1881
52 stuks 10 veld, ingevoerd in 1928
12 stuks houwitser 12 lang 12, ingevoerd in 1908
48 stuks houwitser 12 lang 14, ingevoerd in 1915
144 stuks 12 lang staal, ingevoerd in 1878
32 stuks houwitser 15 lang 15, ingevoerd in 1918
36 stuks 15 lang 24, ingevoerd in 1878
32 stuks houwitser 15 lang 17, ingevoerd in 1918
2 stuks 10,5 lang 30, ingevoerd
(ter beproeving) in 1912.
Toen
na de oorlog het weer leger weer opgezet poten werd, deed de
motortrekker zijn intrede. Verdere ontwikkelingen vonden plaats: de
belangrijkste vuurmonden die werden ingevoerd zijn de 25 ponder, de
houwitser 155mm M1A1, de 105 mm M2A1, het kanon 155
mm lang, de AMX-pra, de Honest John
raketwerper, de houwitser M109, het
MLRS en de raket Lance MGM-52. Al deze vuurmonden behoren tot de
collectie van het Nederlands Artillerie Museum.
Door ruimtegebrek
zijn in slechts enkele getrokken vuurmonden geëxposeerd, zoals de 7
veld, getrokken door vier paarden, compleet met voorwagen. Ook de 12
lang staal maakt zeer veel indruk. De 25 ponder staat
opgesteld
zoals die in Engeland tijdens de Tweede Wereldoorlog werd
geïntroduceerd bij de mannen van de Irenebrigade. In gebouw 215 zijn
een AMX-pra en een houwitser 155mm en een houwitser 105 mm opgesteld.
In paviljoen 2 is aandacht besteed aan de overige vormen van de
artillerie, zoals pantserfort artillerie.
Het is een klein gebouw, maar verdient zeker de aandacht.
Beknopt overzicht van geëxposeerd materiaal
(Dit overzicht is uiteraard beknopt. Laat u zich verrassen in dit
museum.)
Veldslang
Kanon van 6 pond op Gribeauvalaffuit
Carronloop
Kanon van 6 pond kort op radaffuit met munitievoorwagen
Doorsnede van de loop van het kanon van 8 cm voorlaad
Kanon van 6cm achterlaad met munitievoorwagen
Kanon van 10 cm brons op kazemataffuit
Kanon van 6 pond op walaffuit
Kanon van 12 pond op
sprinkhaanaffuit
Staande mortier van 20 cm
Hangende kogelmortier van 39 duim
Houwitser van 15 cm
Kanon van 16 cm voorlaad met trekken en velden
Mortier van 15 cm
20 cm bomwerper
Kanon van 10 cm brons
Kanon van 12 cm lang staal
Kanon van 7cm veld met munitievoorwagen
Kanon van 2 cm TL nr 1
Kanon van 7,5 cm TL nr 1
Vuurmond 25 pdr op affuit nr 1 met munitievoorwagen
Vuurmond 25 pdr op affuit nr 3 compleet
Coehoornmortier van 8 pond
Kanon 40L60 TL
Kanon van 2 cm (Hispano Suiza)
Kanon van 8 T.P. (17 ponder)
Kanon van 3 pond op vestingaffuit
Kanon van 3 pond, berggeschut
Kanon van 80 pond
Kanon van 7,5 cm kustgeschut
Kanon van 8 cm staal met munitievoorwagen
Antieke gereedschapskeukenwagen
BSA motrofiets met zijspan en mitrailleur M 08/15
Diverse uniformen
Diverse soorten munitie
De Boldinghbank
Verzameling
Barbarabeeldjes
Diverse orden en legpenningen
Curiosa
Schilderijen
