Wat is artillerie?
Artillerie is het onderdeel van de krijgsmacht dat met zwaar geschut vuursteun geeft over grote afstand. Door de eeuwen heen heeft de artillerie zich ontwikkeld van eenvoudige werpwerktuigen tot moderne en technisch geavanceerde systemen.
De geschiedenis van de artillerie laat zien hoe techniek, organisatie en manier van optreden steeds veranderden.
De eerste vormen van artillerie
Al in de oudheid maakte men werktuigen waarmee stenen en andere projectielen over grote afstand konden worden geworpen. Een bekend voorbeeld is de katapult, die werd gebruikt bij belegeringen van steden en forten.
Met deze middelen probeerde men muren te beschadigen en vijandelijke verdedigingswerken te verzwakken.
De komst van buskruit
Vanaf het midden van de veertiende eeuw veranderde veel door de komst van buskruit. Hierdoor konden projectielen verder worden afgevuurd en werd de vernietigingskracht groter.
In deze periode verschenen de eerste kanonnen, mortieren en granaten. Dit was het begin van een lange periode van technische ontwikkeling.
Verbeteringen in techniek
In de eeuwen daarna werd het geschut steeds verder verbeterd. Vanaf de achttiende eeuw kregen kanonnen groeven aan de binnenkant van de loop. Deze groeven, ook wel trekken en velden genoemd, zorgden ervoor dat het projectiel stabieler vloog en nauwkeuriger zijn doel bereikte.
De meeste kanonnen waren toen nog voorladers. Dat betekende dat ze van voren moesten worden geladen, wat veel tijd en moeite kostte.
Aan het einde van de negentiende eeuw werd het achterlaadgeschut ontwikkeld. Hierdoor kon sneller worden geladen en geschoten. Ook het kruit werd verbeterd, waardoor de artillerie steeds effectiever werd ingezet.
Verplaatsing en inzet
Ook de manier waarop het geschut werd verplaatst veranderde. Eerst gebeurde dit met paarden. Later werd de artillerie gemotoriseerd. Hierdoor konden eenheden zich sneller verplaatsen en flexibeler worden ingezet.
Mobiliteit en samenwerking met andere onderdelen van de krijgsmacht werden steeds belangrijker.
De artillerie van nu
De moderne artillerie maakt gebruik van geavanceerde systemen. Geschut wordt ondersteund door digitale vuurleidingssystemen, satellietnavigatie en moderne communicatiemiddelen. Hierdoor kan nauwkeurig en snel worden opgetreden, vaak over grote afstanden.
Artillerie speelt vandaag de dag nog steeds een belangrijke rol binnen de Koninklijke Landmacht. Naast traditionele vuursteun wordt ook gewerkt met precisiemunitie en internationale samenwerking binnen NAVO-verband.
De kern blijft echter hetzelfde: het leveren van betrouwbare en doeltreffende vuursteun ter ondersteuning van andere eenheden.
Traditie en Sinte Barbara
Binnen de artillerie speelt Sinte Barbara een belangrijke rol als schutspatrones van artilleristen en mortieristen. Het werken met kruit en vuur was gevaarlijk. In de Middeleeuwen was het gebruikelijk om een heilige te vereren ter bescherming.
Sinte Barbara wordt vaak afgebeeld met een toren. Deze toren werd later gezien als symbool voor de opslag van springstoffen. Tot op de dag van vandaag maakt deze traditie deel uit van het Wapen der Artillerie.
In het Nederlands Artilleriemuseum
In het Nederlands Artilleriemuseum wordt deze geschiedenis verteld in verschillende paviljoens. De collectie laat de ontwikkeling zien van ongeveer 1750 tot en met de hedendaagse en toekomstige artillerie.
Aan de hand van geschut, uniformen, documenten en diorama’s krijgt u een overzicht van de technische ontwikkeling, de inzet van artillerie-eenheden en de tradities die daarbij horen.