Traditie van de artillerie – Sint Barbara
Sinte Barbara is de beschermheilige van onder andere de artillerie. Haar naam en afbeelding zijn al eeuwenlang verbonden met het Wapen der Artillerie.
De legende
Volgens de overlevering werd Barbara door haar vader ter dood gebracht. Kort daarna zou hij door een bliksemschicht zijn getroffen en om het leven zijn gekomen. Door deze gebeurtenis werd Barbara in de middeleeuwen gezien als beschermster tegen onweer, donder en plotselinge, verwoestende krachten.
Van bliksem naar kanonvuur
Toen in Europa buskruit en kanonnen in gebruik kwamen, werd de overeenkomst snel gelegd. Het donderende geluid van kanonvuur, de explosieve kracht en het werken met vuur en kruit deden denken aan de natuurkrachten waarmee Barbara werd geassocieerd.
Artilleristen werkten – en werken nog steeds – met vuur, rook, hoge druk en explosieven. Daarom werd Sint Barbara gezien als beschermheilige van kanonniers, munitieopslagplaatsen en buskruitmagazijnen.
Europese traditie
Vanaf de 15e eeuw namen artilleriekorpsen in verschillende Europese landen Sint Barbara aan als hun officiële patrones. Haar verering groeide uit tot een vaste traditie binnen militaire eenheden.
Hoewel het religieuze karakter in de loop der tijd veranderde, bleef de symbolische betekenis bestaan: bescherming, verbondenheid en onderlinge kameraadschap.
Barbara-dag en hedendaagse gebruiken
Tot op de dag van vandaag wordt op 4 december, Barbara-dag, binnen artillerie-eenheden aandacht besteed aan deze traditie. In verschillende landen vinden ceremonies en bijeenkomsten plaats waarbij het glas wordt geheven op de artillerie – vaak met Barbarabitter.
Ook binnen het Wapen der Artillerie in Nederland leeft deze traditie voort.
In het museum
In het Nederlands Artilleriemuseum komt u Sint Barbara op meerdere plaatsen tegen, zowel in tweedimensionale als driedimensionale afbeeldingen.
Daarnaast ontmoet u Barbara-beer, de mascotte van de artillerie-opleidingen.
En voor wie de traditie ook thuis wil voortzetten: Barbarabitter is verkrijgbaar in onze museumshop.
